تحلیل چالش‌های ساختاری آموزش ریاضی متوسطه در ایران با رویکرد سطوح سلسله‌مراتبی هم‌تعیینی تعلیم و تربیت

نوع مقاله : مقاله علمی -ترویجی (گردآوری)

نویسنده

فائزه رضوانی فرد

دبیر رسمی آموزش و پرورش

10.22067/tmsj.2025.94916.1069

چکیده

ش ریاضی در مقطع متوسطه ایران با چالش‌های ساختاری متعددی مواجه است که یادگیری معنادار را برای دانش‌آموزان محدود می‌کند. این پژوهش با هدف شناسایی موانع مؤثر بر فرایند یاددهی-یادگیری ریاضی در نظام آموزشی ایران و شکاف موجود میان اهداف اسناد کلان آموزشی (همچون سند تحول بنیادین) و واقعیت‌های کلاس‌ درس می‌پردازد. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از سطوح سلسله‌مراتبی هم‌تعیینی تعلیم و تربیت در چارچوب نظریه انسان‌شناسی تعلیم و تربیت (ATD) با رویکرد روایت‌پژوهی، دیدگاه‌های معلمان ریاضی را در پرتو اصول جهانی شورای ملی معلمان ریاضی آمریکا (NCTM) تحلیل می‌کند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با شش معلم ریاضی جمع‌آوری شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که چالش‌های اساسی در سطوح مختلف ــ از سطح کلان جامعه تا پداگوژی ــ وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به نابرابری‌های منطقه‌ای در دسترسی به منابع آموزشی، سیاست‌های ناکارآمد منابع انسانی، عدم تطابق تخصص معلمان با دروس تدریسی و ارتقای دانش‌آموزان بدون تسلط بر مفاهیم پایه ریاضی اشاره کرد. نتایج پژوهش بر ضرورت تحول ساختاری در نظام آموزشی تأکید داشته و نشان می‌دهد که بهبود کیفیت آموزش مستلزم اصلاح نظام‌مند در سطوح مختلف تصمیم‌گیری و اجرا است. یافته‌ها می‌تواند برای سیاست‌گذاران آموزشی، تدوین‌کنندگان برنامه درسی و معلمان در جهت بهبود کیفیت آموزش ریاضی در ایران راهگشا باشد.

کلیدواژه‌ها

آموزش ریاضی

برنامه درسی

چالش‌های ساختاری نظام آموزشی

سطوح سلسله‌مراتبی هم‌تعیینی تعلیم و تربیت

و اصول NCTM

---