ﻧﻤﻮﻧﻪای ﻣﺘﻘﺪم از ﯾک دﺳﺘگاه ﻋﺪدﻧﻮﯾسی ارزشﻣکانی ﻏﯿﺮده دهی

نوع مقاله : مقاله علمی-ترویجی (ترجمه)

نویسنده

اکبر امیری

گروه ریاضی، واحد تالش، دانشگاه آزاد اسلامی، تالش، ایران

10.22067/tmsj.2026.98486.1084

چکیده

ایده دستگاه‌های عددنویسی غیرده‌دهی در طی سده هفدهم میلادی توسط شماری از ریاضی‌دانان، به‌ویژه توماس هریوت، گوتفرید ویلهلم لایب‌نیتس، خوان کاراموئل لوبکوویتس و ارهارد وایگل بسط و توسعه یافت. با این حال، پیش از آن و در اواخر سده شانزدهم، یک ریاضی‌دان آلمانی به نام آنتون شولتسه، دستگاه عددنویسی ارزش‌مکانی در مبنای ۲۴ را شرح داده و اعمال اصلی حساب را در این دستگاه به نمایش گذاشته بود. شولتسه این الگو را در قالب مثالی در کتاب درسی خود با موضوع حساب بازرگانی که در سال ۱۵۸۴ منتشر گردید، گنجانده بود؛ وی سپس همین روش را با اندکی تغییرات در ویرایش بسط‌یافتهٔ کتاب مذکور که در سال ۱۶۰۰ به چاپ رسید، مجدداً ارائه کرد.

کلیدواژه‌ها

دستگاه‌های عددنویسی غیرده‌دهی

دستگاه مبنای بیست‌وچهار

آنتون شولتسه

حساب بازرگانی

---