برنامۀ درسی و انسجام ریاضی: واکاوی تنش‌ها در آموزش و یادگیری مفهوم عدد

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله علمی-ترویجی (ترجمه)

نویسنده

سمیه رشید

دانش‌آموختهٔ کارشناسی ارشد، گروه ریاضی، واحد پارس‌آباد مغان، دانشگاه آزاد اسلامی، پارس‌آباد مغان، ایران

10.22067/tmsj.2026.98944.1091

چکیده

این مقاله به واکاوی تنش‌های میان دو عامل اثرگذار می‌پردازد که در حال حاضر، طراحی کتاب‌های درسی و سایر منابع آموزشی را شکل می‌دهند. با بهره‌گیری از تحلیل متنی برنامه‌های درسی مقطع ابتدایی در کشورهای استرالیا و مکزیک، روند خاصی در برنامه‌ریزی درسی را مستندسازی می‌کنیم که در آن، مفهوم عدد تقریباً به‌طور انحصاری در قالب «شمارش» چارچوب‌بندی شده است. در ادامه تبیین می‌کنیم که این روند، در تقابل با آن دسته از طراحی‌های آموزشی قرار می‌گیرد که هم‌راستا با توصیه‌های ناظر بر بهبود آموزش، در پی خلق تجربه‌های کلاسی مبتنی بر انسجام ریاضی هستند. با استناد به پیشینۀ پژوهش، نشان می‌دهیم متون تحلیل‌شده، بازتابی از تصمیمات اتخاذشده برای برنامه‌های درسی در دوران «جنبش ریاضیات جدید» هستند؛ امری که حاکی از رواج احتمالی این روند در بسیاری از برنامه‌های درسی ملی است. در نهایت، با مرور وجوه اشتراک در نمونه‌هایی از برنامه‌های درسی که بر پایۀ تصمیمات و رویکردهای جایگزین شکل گرفته‌اند، ویژگی‌هایی را برجسته می‌سازیم که برنامۀ درسی را قادر می‌سازد تا از آموزش عدد به‌گونه‌ای پشتیبانی کند که دانش‌آموزان، ریاضیات را به‌عنوان فعالیتی با انسجام درونی تجربه کنند.

کلیدواژه‌ها

طراحی کتاب درسی ریاضی

عوامل مؤثر بر طراحی

انسجام ریاضی

مفهوم‌سازی عدد

ریاضیات دورۀ ابتدایی

---